شنبه, 04 آذر 1396

اربعين، فرصتي براي يادآوري آموزه هاي عاشورا

آنچه در خصوص اربعين شهادت امام حسين (ع ) و شهداي كريلا همواره مورد توجه پژوهشگران تاريخ اسلام قرار گرفته، پاسخ به اين پرسش بوده كه آيا در نخستين اربعين شهادت حضرت سيد الشهدا(ع) رويدادي به وقوع پيوسته كه باعث شده اربعين به عنوان واژه اي در فرهنگ شيعه درج شود يا اربعين صرفا بهانه اي براي يادآوري آموزه هاي عاشورا ست. برخي منابع برآنند كه در نخستين اربعين شهادت امام حسين(ع)، برخي از اهل بيت (ع) بر سر مزار آن حضرت در كربلا حضور يافته اند. منابع شيعه چنين ذكر كرده اند كه اربعين روزي است كه جابر بن عبدا.. انصاري، از صحابه رسول خدا(ص) به زيارت قبر امام حسين (ع) رفت و در آنجا با اهل بيت (ع) كه از شام باز مي گشتند، ديدار كرد.

همچنين اين گروه معتقدند در اين روز سر مبارك امام حسين (ع) به بدن ملحق و دفن شد. با اين وجود برخي ديگر از پژوهشگران ورود اهل بيت (ع) را در روز اربعين سال 61 ق غير ممكن و فاقد شواهد متقن تاريخي دانسته اند. زيارت اربعين در رواياتي منقول از امام صادق (ع) و امام حسن عسكري (ع)مورد تاكيد قرار گرفته است . از اين رو مي توان گفت بازگشت اسرا از شام به مدينه و نيز زيارت قبر سيد الشهدا(ع) توسط جابر بن عبدا.. انصاري ، خود دلايلي بر اهميت اين روز دارد. گفته مي شود وقتي اهل بيت حسين (ع) از شام به عراق آمدند، به راهنماي كاروان گفتند كه مارا از كربلا عبور بده ، هنگامي كه به محل حادثه عاشورا و قتلگاه رسيدند، جابربن عبدا.. انصاري و جمعي از بني هاشم و مردان خاندان رسول خدا (ص) را در حال زيارت قبر امام حسين (ع) ديدند. سيد بن طاووس در كتاب لهوف نيز قائل به ورود اهل بيت (ع) در بيستم صفر سال 61 شده اند و در مقابل شيخ مفيد و شيخ طوسي بر ورود اهل بيت به كربلا در روز بيستم صفر 61 تصريح نمي كنند و به دنبال آن منابع بعدي نيز به يكي از اين دو دسته مي شوند از جمله متاخرين استاد شهيد مرتضي مطهري نيز قول اخير را انتخاب كرده است.

با توجه به مطالب ياد شده آنچه در اربعين سالار شهيدان بيش از هر چيز ديگر خودنمايي مي كند، انگيزه يادآوري آن رويداد عظيم در ابعاد گسترده است. معرفي اهداف مترتب بر واقعه عاشوراهمواره از اهميتي ويژه برخوردار بوده است، به گونه اي كه تنها ساعاتي پس از شهادت امام حسين (ع)، حضرت علي بن الحسين (ع) و زينب (س) تبيين اين اهداف را آغاز كردند و اين كار همچنان در مناسبت هاي مختلف ادامه دارد. بي گمان اگر چنين تلاش همه جانبه اي در معرفي اهداف قيام حضرت ابا عبدا... (ع) صورت نمي پذيرفت چه بسا دستگاه حكومت اموي با بهره گيري از امكانات عظيم تبليغاتي كه در اختيار داشتند و با استفاده از جهل مردم، اهداف اين حركت متعالي را به سود خويش مصادره مي كردند.

بديهي است آزادگي، وفاداري، پايبندي به امر به معروف و نهي از منكر با ارائه يك نمونه عملي، بينش گسترده و عميق در تشخيص حق و باطل و پايمردي در برابر ظلم و ستم از مهم ترين آموزه هاي قيام امام حسين (ع) است. اينها آموزه هاي ارزشمندي هستند كه نبايد آن را در خلال عزاداريها و وصف حوادث تاريخي پيش و پس از عاشورا به دست فراموشي يا غفلت سپرد. گاه بيان حزن و اندوه و تلاش در تحت تاثير قرار دادن مخاطبان، انگيزه اي مي شود كه تنها به ذكر برخي حوادث روز عاشورا بدون هيچ گونه تحليل و تنها با هدف اثر گذاري احساسي بر مخاطب بسنده شود كه در اين راه چه بسا از مبالغه هايي نيز در امان نخواهد بود . در بسياري از اين گونه موارد از معرفي و تبيين آموزه هاي ياد شده غفلت مي شود. اربعين در واقع بهانه اي براي ياداوري ارزش هاي حقيقي قيام عاشوراست تا مبادا در پيچ و خم رويدادهاي مختلف دنيا به دست فراموشي يا خطرناك تر از آن، تحريف سپرده شود. و هم از اين رو است كه پس از اربعين شهادت امام حسين (ع)، شيعيان براي در گذشتگان خود نيز چنين مراسمي را برپا مي كنند و ياد عزيزاز دست رفته خود را گرامي مي دارند. تاريخ پيش از اربعين شهادت امام حسين (ع) برگزاري چنين مراسمي در ميان شيعيان را به خاطر ندارد. اميد است خداوند متعال توفيق بهره گيري صحيح و آگاهي حقيقي از آموزه هاي ائمه اطهار (ع) را پيش از پيش نصيب ما و پيروان اهل بيت (ع)بگرداند و ما را از پيروان راستين آنان قرار دهد. ان شاء ا....

سيد طه هاشمي

حاضرين در سايت

ما 19 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم